12. Sınıf Coğrafya · 7. Ünite: Bölgeler, Ülkeler ve Küresel Bağlantılar
Ticari Faaliyetler: Örnek Ülke
Bir ülkenin ticari gücü yalnızca doğal kaynaklarına değil, coğrafi konumuna, ulaşım altyapısına, beşerî sermayesine ve küresel ağlarla kurduğu bağlantılara da bağlıdır. Bu konuda ticari faaliyetleriyle öne çıkan örnek bir ülke olan Hollanda'yı inceleyerek coğrafi koşulların ticareti nasıl şekillendirdiğini, ülkeler arası ticari ilişkilerin mantığını ve bir ülkenin dünya ticaretindeki konumunu sentezleyebileceksin.
Kazanımlar
- COĞ.12.7.3.a Hollanda'nın coğrafi özelliklerini ticari faaliyetleriyle ilişkilendirir ve başlıca ticaret kalemlerini belirler.
- COĞ.12.7.3.b Hollanda ile diğer ülkeler arasındaki ticari ilişkileri coğrafi temsiller aracılığıyla karşılaştırır ve yorumlar.
- COĞ.12.7.3.c Hollanda'nın ticari faaliyetlerine yönelik özgün bir değerlendirme ürünü oluşturur.
Konu anlatımı
Ticaretin coğrafyası: Neden bazı ülkeler ticaret devi olur?
Hollanda'nın coğrafi özellikleri ve ticaret altyapısı
Hollanda'nın başlıca ticari faaliyetleri
Hollanda'nın dünya ticaretindeki yeri ve ticari ilişkileri
Karşılaştırma: Hollanda ve diğer ticaret güçleri
Sık karıştırılanlar ve kavram yanılgıları
Anahtar terimler
- Yeniden ihracat (Re-export)
- Bir ülkeye ithal edilen malların az veya hiç işlenmeden üçüncü ülkelere ihraç edilmesi. Hollanda ve Singapur bu modelin en bilinen örnekleridir.
- Entrepot ticaret
- Malların bir liman veya serbest bölgede depolanıp yeniden dağıtıldığı ticaret modeli. Rotterdam ve Singapur Limanı birer entrepot merkezdir.
- Ticaret dengesi (dış ticaret dengesi)
- Bir ülkenin ihracatı ile ithalatı arasındaki fark. İhracat fazlası pozitif, ithalat fazlası (ticaret açığı) negatif değerdir.
- Katma değer
- Üretim sürecinde hammaddeye eklenen ekonomik değer. Hollanda, tarım ürünlerini işleyerek ve lojistik hizmet sunarak katma değer yaratır.
- Polder
- Denizden, gölden veya bataklıktan set ve kanal sistemiyle kazanılmış, su seviyesinin altındaki kara parçası. Hollanda'nın arazi genişletme yöntemidir.
- Lojistik üs
- Malların toplandığı, depolandığı, işlendiği ve farklı pazarlara dağıtıldığı stratejik merkez. Hollanda, Avrupa'nın en büyük lojistik üslerinden biridir.
- Serbest ticaret anlaşması
- İki veya daha fazla ülke arasında gümrük tarifelerinin kaldırıldığı veya düşürüldüğü ikili ya da çok taraflı anlaşma.
- Transit ticaret
- Bir ülke topraklarından geçerek üçüncü bir ülkeye ulaştırılan malların ticareti. Hollanda'nın Ren nehri üzerinden Almanya'ya taşıdığı mallar buna örnektir.
- Kişi başına ihracat
- Bir ülkenin toplam ihracatının nüfuşuna bölünmesiyle elde edilen gösterge. Ticari yoğunluğu ölçmede toplam ihracattan daha anlamlıdır.
- Çok uluslu şirket
- Birden fazla ülkede üretim, satış veya hizmet faaliyeti yürüten büyük ölçekli şirket. Shell, Unilever ve Philips Hollanda kökenli çok uluslu şirketlerdir.
Örnek soru
Hollanda, Batı Avrupa'da Kuzey Denizi kıyısında yer alır ve Ren, Maaş, Schelde nehirlerinin deltaları bu ülke topraklarından denize ulaşır.
Bu coğrafi özellik, Hollanda'nın ticari faaliyetlerine en çok hangi açıdan katkı sağlamaktadır?
- Avrupa'nın iç kesimlerini denize bağlayan doğal ulaşım koridorları oluşturması
- Ülkenin deprem ve volkanik faaliyetlerden korunmasını sağlaması
- Tarım ürünlerinin yalnızca iç tüketim için yetmesine neden olması
- Denizel iklimin sanayi üretimini olumsuz etkilemesi
- Nehir deltaların sel riskini artırarak ticareti yavaşlatması
Doğru cevap: A
Çözüm
1. Ren, Maaş ve Schelde nehirleri Almanya, Fransa ve Belçika'nın iç kesimlerini Kuzey Denizi'ne bağlayan doğal su yollarıdır.
2. Bu su yolları, Rotterdam Limanı'na ulaşan malların Avrupa'nın kalbine ucuz ve hızlı taşınmasını sağlar.
3. Sel riski polder sistemiyle yönetilir; ticareti yavaşlatmaz (E yanlış). Denizel iklim tarımı destekler (D yanlış).
4. Doğru cevap A şıkkıdır.