10. Sınıf Biyoloji · 2. Ünite: Ekoloji
Atık Yönetimi
Bir kentte günde yüzlerce ton atık oluşuyor. Bu atıkların bir kısmı geri dönüştürülebilir, bir kısmı kompost olabilir, kalanı ise düzenli depolama alanlarına gider. Bu konuda kaynağında ayrı toplama, geri kazanım ve bertaraf yöntemlerini, Sıfır Atık Projesi'ni ve yerel yönetimlerin çalışmalarını inceleyecek, çevrendeki uygulamalar hakkında bilgi toplayıp doğrulayacaksın.
Kazanımlar
- BİY.10.2.9.a. Çevresindeki atık yönetimi çalışmalarıyla ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacağı araçları (resmî kurum siteleri, saha gözlemi, görüşme, rapor) belirler.
- BİY.10.2.9.b. Belirlediği araçları kullanarak atık yönetimi çalışmalarıyla ilgili bilgilere ulaşır.
- BİY.10.2.9.c. Ulaştığı bilgileri birden çok kaynakla karşılaştırarak doğrular.
- BİY.10.2.9.ç. Ulaştığı bilgileri tablo ya da rapor biçiminde kaydeder; kaynağında ayrı toplama, geri kazanım ve bertaraf yöntemlerini karşılaştırır.
Konu anlatımı
Atık nedir, neden yönetilir?
Atık hiyerarşisi ve Sıfır Atık yaklaşımı
Kaynağında ayrı toplama ve geri kazanım
Bertaraf: düzenli depolama ve sınırları
Modelle hesaplama
Çevrendeki çalışmalara ulaşma ve bilgiyi doğrulama
Sık yapılan hatalar
Anahtar terimler
- Atık yönetimi
- Atığın toplanması, geri kazanılması ve güvenle bertarafının planlı yürütülmesi.
- Sıfır Atık
- Atığı önlemeyi, kaynağında ayırmayı ve geri kazanmayı hedefleyen yaklaşım.
- Kaynağında ayrı toplama
- Atığın oluştuğu yerde türlerine göre ayrı kutulara atılması.
- Geri dönüşüm
- Atığın hammaddeye dönüştürülüp yeni ürün yapılması.
- Kompost
- Organik atığın ayrışmasıyla elde edilen toprak düzenleyici.
- Düzenli depolama
- Atığın sızdırmaz taban ve örtüyle kontrollü gömüldüğü bertaraf yöntemi.
- Atık hiyerarşisi
- Önleme, yeniden kullanma, geri dönüşüm, geri kazanım ve bertaraf öncelik sırası.
- Tehlikeli atık
- Pil, tıbbi ve elektronik atık gibi özel işlem gerektiren atıklar.
Örnek soru
Kullanılmış atık piller kaynağında ayrı toplama sırasında hangi kutuya atılmalıdır?
- Atık pil toplama kutusuna
- Plastik kutusuna
- Cam kutusuna
- Kağıt kutusuna
- Organik atık kutusuna
Doğru cevap: A
Çözüm
Piller cıva, kadmiyum gibi ağır metaller içerebilir; çevreye ve canlılara zarar vermesin diye ayrı toplanıp özel işlemden geçirilir. Plastik, cam, kağıt ve organik kutuları başka atık grupları içindir.