10. Sınıf Tarih · 2. Ünite: Beylikten Devlete Osmanlı (1299-1453)
Ankara Savaşı’ndan II. Kosova’ya
Yıldırım Bayezid dönemi Osmanlı’nın büyük yükselişinin ve büyük bir yıkımın dönemidir: 1396’da Haçlı ordusunu yenen Bayezid, 1402’de Ankara’da Timur’a yenildi. Devlet parçalandı, fakat yok olmadı; 1413’te birlik yeniden sağlandı ve II. Murad döneminde Varna ile II. Kosova’da Balkanlar’daki üstünlük pekişti. Bu konuda Ankara Savaşı’nın neden ve sonuçlarını, II. Kosova Savaşı’nı ve 1299-1453 arasındaki mücadelelerin benzerlik ve farklılıklarını yorumlayacaksın.
Kazanımlar
- TAR.10.2.2. a) Ankara Savaşı’nın nedenlerini ve sonuçlarını kaynaklara dayanarak karşılaştırarak inceler.
- TAR.10.2.2. b) Ankara Savaşı’ndan II. Kosova’ya uzanan süreci neden-sonuç zinciri ve kronoloji şeklinde görsel bir forma dönüştürür.
- TAR.10.2.2. c) II. Kosova Savaşı’nın nedenini ve sonucunu verilen bilgilere dayanarak kendi cümleleriyle açıklar.
- 1299-1453 arası savaşları (Koyunhisar, I. Kosova, Ankara, II. Kosova) karşı taraf, sonuç ve Osmanlı’ya etkisi bakımından benzerlik ve farklılıklarıyla karşılaştırır.
Konu anlatımı
Bağlam: Yıldırım Bayezid’in yükselişi (1389-1402)
Ankara Savaşı’nın nedenleri
Savaş ve hemen sonrası
Fetret Devri: Ankara’nın bir sonucu
II. Murad dönemi: Varna ve II. Kosova
Mücadeleleri karşılaştırma: 1299-1453
Kaynak okuması: Aynı yenilgi, farklı anlatı
Sık karıştırılanlar
Anahtar terimler
- Ankara Savaşı (1402)
- Yıldırım Bayezid’in Timur’a yenilip esir düştüğü savaş; Osmanlı’da Fetret Devri’ne yol açtı.
- Niğbolu Savaşı (1396)
- Macar Kralı Sigismund önderliğindeki Haçlı ordusunun Yıldırım Bayezid’e yenildiği savaş.
- Timur
- Orta Asya’da büyük bir devlet kuran, Türk-Moğol kökenli Müslüman hükümdar; 1402’de Anadolu’ya girip Bayezid’i yendi.
- Fetret Devri
- 1402-1413 arasında Bayezid’in oğulları arasında yaşanan taht mücadelesi dönemi; Çamurlu Savaşı ile sona erdi.
- Çamurlu Savaşı (1413)
- Mehmed Çelebi’nin kardeşi Musa Çelebi’yi yenerek Osmanlı birliğini yeniden sağladığı savaş.
- Varna Savaşı (1444)
- II. Murad’ın Haçlı ordusunu yendiği, Kral Vladislav’ın öldüğü savaş.
- II. Kosova Savaşı (1448)
- II. Murad’ın Macar komutan Hunyadi Yanoş’u yendiği ve Balkanlar’daki Osmanlı üstünlüğünü pekiştirdiği savaş.
- Haçlı ordusu
- Hristiyan krallıkların Müslümanlara karşı kurduğu birleşik ordu; Niğbolu ve Varna’da Osmanlı’ya karşı toplandı.
Örnek soru
Yıldırım Bayezid, Anadolu’daki Germiyan, Aydın, Saruhan ve Menteşe gibi beyliklerin topraklarını Osmanlı’ya kattı. Toprakları alınan beyler yardım için Timur’a başvurdu.
Bu bilgiye göre Ankara Savaşı’nın en doğrudan nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Haçlı ordusunun Niğbolu’da yenilmesi ve Balkanlar’da büyük bir zafer kazanılması
- Beylerin Timur’a sığınarak onu Anadolu’ya çağırması ve Timur’un Anadolu’ya yürümesi
- Bayezid’in İstanbul’u fethedip Bizans İmparatorluğu’na son vermiş olması
- Fetret Devri’nin başlaması ve şehzadeler arasında taht mücadelesinin çıkması
- II. Kosova Savaşı’nın kaybedilmesi ve Balkanlar’daki toprakların elden çıkması
Doğru cevap: B
Çözüm
1. Bayezid beylikleri ilhak etti; toprakları alınan beyler Timur’a sığındı ve onun Anadolu’ya yürümesinde etkili oldu.
2. Niğbolu (1396) bir Osmanlı zaferidir ve Ankara’nın nedeni değildir. İstanbul 1453’te alınmıştır. Fetret Devri savaşın sonucudur, nedeni değildir. II. Kosova ise 1448’de, yani Ankara’dan 46 yıl sonra yapılmıştır.
Doğru cevap: B.