11. Sınıf Kimya · 2. Ünite: Denge · Asit ve Baz Çözeltilerinde Denge · Çözünürlük Dengesi
Kuvvetli Asit-Kuvvetli Baz Titrasyonu
Bir çözeltinin derişimini belirlemek kimyanın en temel laboratuvar becerilerinden biridir. Titrasyon, derişimi bilinen bir çözelti yardımıyla bilinmeyen bir çözeltinin derişimini doğru ve tekrarlanabilir biçimde ölçmeyi sağlar. Bu konuda kuvvetli asit ile kuvvetli baz arasındaki titrasyonun ilkesini, eş değerlik noktasının anlamını, uygun indikatör seçimini ve deney tasarımını öğreneceksiniz.
Kazanımlar
- KİM.11.2.11. Titrasyon yönteminin amacını açıklar; titrant, analit, eş değerlik noktası ve bitiş noktası kavramlarını tanımlar.
- KİM.11.2.11. Kuvvetli asit-kuvvetli baz titrasyonunda eş değerlik noktasındaki mol eşitliğini ($n_{asit} = n_{baz}$) kullanarak bilinmeyen çözeltinin derişimini hesaplar.
- KİM.11.2.11. Kuvvetli asit-kuvvetli baz titrasyonu için uygun indikatör seçer ve tercihini eş değerlik noktasındaki pH değerine göre gerekçelendirir.
- KİM.11.2.11. Derişimi bilinmeyen kuvvetli asit veya baz çözeltisinin derişimini belirlemeye yönelik bir titrasyon deneyi planlar, sonuçları yorumlar ve hata kaynaklarını tartışır.
Konu anlatımı
Neden Titrasyon? — Gerçek Hayattan Motivasyon
Titrasyon Düzeneği ve Temel Kavramlar
Kuvvetli Asit-Kuvvetli Baz Titrasyonunun Kimyası
İndikatör Seçimi
Çözümlü Örnekler
Sık Yapılan Hatalar ve Kavram Yanılgıları
Deney Prosedürü ve Özet
Anahtar terimler
- Titrasyon
- Derişimi bilinen bir çözelti kullanarak, bilinmeyen bir çözeltinin derişimini belirleme yöntemi.
- Titrant
- Bürete konulan, derişimi bilinen çözelti; analit üzerine damla damla eklenir.
- Analit
- Erlenmayerdeki, derişimi belirlenmek istenen çözelti.
- Eş değerlik noktası
- Asidin ve bazın mol sayılarının tam olarak eşitlendiği nokta; kuvvetli-kuvvetli titrasyonda pH = 7 (25 °C).
- Bitiş noktası (son nokta)
- İndikatörün renk değiştirdiği deneysel gözlem noktası; iyi bir indikatörde eş değerlik noktasına çok yakındır.
- İndikatör
- Ortam pH'ına bağlı olarak renk değiştiren madde; titrasyon deneylerinde eş değerlik noktasını gözle belirlemeye yarar.
- Büret
- Sıvı hacmini hassas biçimde ölçerek eklemeyi sağlayan, musluklu cam boru; titrasyonda titrant eklenir.
- Nötralleşme
- Asit ile bazın tepkimesiyle tuz ve su oluşması olayı; titrasyonun kimyasal temelidir.
Örnek soru
Titrasyon deneyinde bürete konularak erlenmayer içindeki çözeltiye damla damla eklenen, derişimi bilinen çözeltiye ne ad verilir?
- Titrant
- Analit
- İndikatör
- Substrat
- Nötr çözelti
Doğru cevap: A
Çözüm
1. Bürete konulan ve derişimi bilinen çözelti titrant olarak adlandırılır.
2. Erlenmayerdeki, derişimi bilinmeyen çözelti ise analittir (B şıkkı). İndikatör (C şıkkı) ortamın pH'ını gösteren maddedir, titrant değildir.