9. Sınıf Fizik · 1. Ünite: Fizik Bilimi ve Kariyer Keşfi
Fizik Bilimi ve Alt Dalları
Telefonun ekranından gökkuşağına, asansörden yıldızlara kadar çevrendeki birçok olay fizikle açıklanır. Bu konuda fiziğin diğer disiplinlerle nasıl ilişki kurduğuna bakıp bu ilişkilerden fiziğin tanımına ulaşacaksın. Sonra fiziğin dokuz alt dalını çalışma alanlarına göre ayırıp gruplandıracaksın.
Kazanımlar
- FİZ.9.1.1. Fiziğin matematik, kimya, biyoloji, müzik ve astronomi ile ilişkilerini örneklerle belirler.
- FİZ.9.1.1. Belirlediği ilişkilerden yararlanarak fizik bilimini kendi cümleleriyle tanımlar.
- FİZ.9.1.2. Mekanik, elektromanyetizma, termodinamik, optik, katı hâl, atom, nükleer, yüksek enerji ve plazma fiziğinin niteliklerini belirler.
- FİZ.9.1.2. Verilen bir olay ya da çalışmayı, incelenen niteliğe göre doğru alt dala yerleştirir.
- FİZ.9.1.2. Alt dalları niteliklerine göre gruplandırır ve çalışma alanlarıyla etiketler.
Konu anlatımı
Fizik Neyi Merak Eder?
Fizik ve Diğer Disiplinler
Tümevarımla Fiziğin Tanımı
Fiziğin Dokuz Alt Dalı
Alt Dalları Niteliklerine Göre Ayırma ve Gruplama
Çözümlü Örnekler
Sık Yapılan Hatalar ve Kavram Yanılgıları
Özet
Anahtar terimler
- Fizik
- Madde ve enerjiyi ve aralarındaki etkileşimleri gözlem ve deneyle inceleyen, doğa olaylarını açıklayan bilim dalı.
- Tümevarım
- Tek tek örneklerden ortak bir sonuca (genellemeye) ulaşma yolu.
- Alt dal
- Fiziğin, incelediği olayların niteliğine göre ayrıldığı bölümler.
- Mekanik
- Hareketi, kuvveti ve dengeyi inceleyen alt dal.
- Elektromanyetizma
- Elektrik yüklerini, akımı, elektrik ve manyetik alanları inceleyen alt dal.
- Termodinamik
- Isıyı, sıcaklığı ve enerji dönüşümlerini inceleyen alt dal.
- Optik
- Işığın davranışını ve görmeyi inceleyen alt dal.
- Katı hâl fiziği
- Katı maddelerin yapısını ve elektriksel özelliklerini inceleyen alt dal.
- Atom fiziği
- Atomun yapısını ve elektronların enerji düzeylerini inceleyen alt dal.
- Nükleer fizik
- Atom çekirdeğini, radyoaktiviteyi ve çekirdek tepkimelerini inceleyen alt dal.
- Yüksek enerji fiziği
- Temel parçacıkları ve aralarındaki etkileşimleri inceleyen alt dal.
- Plazma fiziği
- İyonlaşmış gaz olan plazmanın davranışını inceleyen alt dal.
Örnek soru
Salıncağın sallanması, buzun erimesi, gitar telinin ses çıkarması ve gezegenlerin Güneş etrafında dolanması örnekleri veriliyor. Bu örneklerden yola çıkan bir öğrenci fiziğin tanımını yapacaktır.
Buna göre aşağıdaki tanımlardan hangisi bu örneklerle en uygun olanıdır?
- Yalnızca canlıların yapısını ve işleyişini inceleyen bilim dalıdır.
- Yalnızca maddelerin kimyasal tepkimelerle değişimini inceleyen bilim dalıdır.
- Madde ve enerjiyi, aralarındaki etkileşimleri gözlem ve deneyle inceleyen, doğa olaylarını açıklayan bilim dalıdır.
- Yalnızca sayıların ve geometrik şekillerin özelliklerini inceleyen bilim dalıdır.
- Yalnızca insanların yaptığı makinelerin çalışma ilkelerini inceleyen bilim dalıdır.
Doğru cevap: C
Çözüm
1. Dört örneğin ortak noktası, hepsinin doğada gerçekleşen olaylar olmasıdır.
2. Hepsinde madde, enerji ya da bunların etkileşimi vardır: hareket, ısı, ses, çekim.
3. Bu ortak noktaları kapsayan tanım C şıkkındadır.
Diğer şıklar yalnızca tek bir alana (canlılar, kimyasal tepkime, matematik, makine) dar bir tanım yapar; örneklerin tamamını kapsayamaz.