10. Sınıf Felsefe · 8. Ünite: Din Felsefesi
Din Felsefesinin Konusu ve Temel Kavramları
Din, insanlık tarihinin en köklü ve en geniş etkili olgularından biridir. Din felsefesi, belirli bir dini savunmadan ya da çürütmeden, dinin dayandığı kavramları ve öne sürdüğü iddiaları akıl yoluyla inceler. Bu konuda din felsefesinin konusunu ve teolojiden farkını belirleyecek, din, inanç, iman, ibadet, kutsal, mucize, Tanrı ve vahiy kavramlarını tarafsız bir dille açıklayacak ve bu kavramlardan doğan temel problemleri tanıyacaksın.
Kazanımlar
- FEL.10.8.1.a) Din felsefesinin konusunu ve yöntemini belirtir; teolojiyle benzer ve farklı yönlerini bir tablo üzerinde karşılaştırır.
- FEL.10.8.1.a) Din, inanç, iman, ibadet, kutsal, mucize, Tanrı ve vahiy kavramlarını açıklar; aralarındaki kapsama, neden-sonuç ve örnek ilişkilerini kavram haritasında gösterir.
- FEL.10.8.1.b) Din felsefesinin temel problemlerini (Tanrı'nın varlığı, evrenin sonlu ya da sonsuz oluşu, ruhun ölümsüzlüğü) sıralar ve her birinin neden felsefi bir soru olduğunu söyler.
- FEL.10.8.1.ç) Din felsefesiyle ilgili kısa bir metindeki kavramı, problemi ve gerekçeyi ayırt eder; farklı inançlara saygılı ve tarafsız bir dille değerlendirir.
Konu anlatımı
Din Üzerine Düşünmek: Bağlam
Din Felsefesinin Konusu ve Yöntemi
Din Felsefesi ile Teoloji: Benzer ve Farklı Yönler
Temel Kavramlar I: Din, İnanç, İman, Kutsal
Temel Kavramlar II: İbadet, Mucize, Tanrı, Vahiy
Din Felsefesinin Temel Problemleri
Sık Yapılan Hatalar ve Kavram Yanılgıları
Anahtar terimler
- Din felsefesi
- Din olgusunu, dinî kavramları ve inanç iddialarını akıl ve eleştirel düşünmeyle, belirli bir dini savunmadan ya da çürütmeden inceleyen felsefe dalı.
- Teoloji (ilahiyat)
- Belirli bir dinin inanç esaslarını ve kutsal kaynaklarını sistemli biçimde açıklayan, yorumlayan ve çoğunlukla savunan bilgi alanı.
- Din
- İnançları, ibadetleri, ahlaki kuralları ve kutsal kaynakları olan, bir topluluğun paylaştığı anlam ve davranış bütünü.
- İnanç
- Bir şeyin doğru olduğuna güvenme ve onu kabul etme; dinî olabileceği gibi gündelik de olabilir.
- İman
- İnancın dinî alandaki biçimi; Tanrı'ya ve dinin temel öğretilerine güveni ve bağlılığı da içerir.
- İbadet
- İnananın Tanrı'ya ya da kutsal saydığı gerçekliğe karşı saygı ve bağlılığını gösteren eylemler.
- Kutsal
- Gündelik ve sıradan olandan ayrılan, saygı ve hayranlık uyandıran nitelik ya da varlık.
- Mucize
- İnanca göre doğanın olağan işleyişini aşan ve Tanrı'nın iradesine bağlanan olağanüstü olay.
- Tanrı
- Dinlerde evrenin yaratıcısı ya da en yüce kutsal gerçekliği olarak düşünülen varlık.
- Vahiy
- Tanrı'nın insanlara bilgi, mesaj ya da buyruk iletmesi; genellikle bir peygamber aracılığıyla ve kutsal bir metinle aktarılır.
Örnek soru
Aşağıdakilerden hangisi din felsefesinin tanımı olarak en uygundur?
- Belirli bir dinin inanç esaslarını kutsal kaynaklara dayanarak açıklayan ve savunan bilgi alanı
- Dinî inanç ve davranışların toplumda nasıl yaşandığını gözlemleyen ve ölçen bilim dalı
- Din olgusunu ve dinî kavramları akıl yoluyla, belirli bir dini savunmadan ya da çürütmeden inceleyen felsefe dalı
- İnsanları belirli bir inanca ya da inançsızlığa yönlendirmek için akıl yürütmeyi kullanan görüşler bütünü
- Dinlerin tarihsel gelişimini kronolojik olarak ele alan ve dinler arasındaki etkileşimi inceleyen alan
Doğru cevap: C
Çözüm
1. Din felsefesi felsefenin bir dalıdır; konusu din olgusu ve dinî kavramlardır, yöntemi akıl yürütme ve eleştirel incelemedir.
2. Belirli bir dini savunmak ya da çürütmek amacı taşımaz; gerekçeleri tartar.
Doğru cevap C'dir.
A şıkkı teolojiyi, B şıkkı din sosyolojisi ve psikolojisini, E şıkkı dinler tarihini tanımlar. D şıkkı ise yönlendirme amacı taşıdığı için din felsefesinin tarafsızlığıyla bağdaşmaz.