10. Sınıf Felsefe · 1. Ünite: Felsefenin Doğası
Felsefenin Diğer Alanlarla İlişkisi ve İşlevi
Felsefe bilimle, dinle ve sanatla aynı sorulara yaklaşabilir; ama aynı yoldan gitmez. Bu konuda felsefe ile bilim, din ve sanat arasındaki benzerlikleri ve farkları amaç, yöntem ve konu ölçütleriyle karşılaştıracak, ardından felsefenin bireysel ve toplumsal işlevlerini sınıflandıracaksın. Sonunda "Felsefeye neden ihtiyaç var?" sorusuna gerekçeli bir cevap verebilirsin.
Kazanımlar
- FEL.10.1.1. (ç) Felsefe ile bilim, din ve sanat alanlarının benzer ve farklı yönlerini belirler.
- FEL.10.1.1. (ç) Felsefe, bilim ve dini amaç, yöntem ve konu ölçütleriyle karşılaştırır.
- FEL.10.1.1. (ç) Kısa metin parçalarını felsefi, edebî, bilimsel ya da dinî tür bakımından ayırt eder ve belirleyici ölçütü gösterir.
- FEL.10.1.1. (d) Felsefenin bireysel işlevlerini (eleştirel düşünme, kendini tanıma, hayata anlam arama gibi) açıklar.
- FEL.10.1.1. (d) Felsefenin toplumsal işlevlerini (hoşgörü, tartışma kültürü, toplumsal eleştiri gibi) açıklar.
- FEL.10.1.1. (d) Verilen durumları felsefenin bireysel ya da toplumsal işlevi bakımından sınıflandırır.
Konu anlatımı
Felsefe yalnız yürümez
Felsefe ve bilim
Felsefe ve din
Felsefe ve sanat
Felsefenin işlevleri: bireysel ve toplumsal
Kaynak okuma: Aynı tema, farklı alanlar
Sık karıştırılanlar ve kavram yanılgıları
Anahtar terimler
- Amaç ölçütü
- Bir alanın ne için yapıldığı, neyi elde etmek istediği.
- Yöntem ölçütü
- Bir alanın sonuçlarına hangi yolla ulaştığı ve neye dayandığı.
- Konu ölçütü
- Bir alanın neleri incelediği, hangi sorunlara yöneldiği.
- Bilimsel yöntem
- Gözlem, deney ve test edilebilir hipotezlerle olguları sınamak.
- Din
- İnanç ve kutsal kaynağa dayanarak anlam, huzur ve yaşam rehberliği sunan alan.
- Sanat
- İmge, biçim ve öyküleme ile estetik deneyim ve ifade üreten alan.
- Bireysel işlev
- Felsefenin kişide gerçekleşen kazanımları: eleştirel düşünme, kendini tanıma, hayata anlam arama.
- Toplumsal işlev
- Felsefenin topluma katkıları: hoşgörü, tartışma kültürü, toplumsal eleştiri.
Örnek soru
Felsefenin bilim, din ve sanatla ilişkisi karşılaştırılırken aşağıdaki ölçütlerden hangi üçü esas alınır?
- Tarih, coğrafya, dil
- Yaş, cinsiyet, meslek
- Başlangıç, gelişme, sonuç
- Amaç, yöntem, konu
- Kaynak, miktar, süre
Doğru cevap: D
Çözüm
1. Bir alanın amacı (ne için yapıldığı), yöntemi (sonuçlarına nasıl ulaştığı) ve konusu (neyi incelediği) karşılaştırmanın üç temel ölçütüdür.
2. Diğer şıklar bu alanları karşılaştırmaya uygun ölçütler değildir.
Sonuç: D.