10. Sınıf Felsefe · 3. Ünite: Varlık Felsefesi
Varlığın Ne Olduğu Problemi ve Varlık Felsefesi Akımları
Varlığın var olduğunu kabul eden filozoflar bir sonraki soruyu sorar: "Gerçekten var olan nedir?" Bu soruya verilen cevaplar idealizm, materyalizm, düalizm, oluş felsefesi, fenomenoloji ve varoluşçuluk gibi akımları doğurur. Bu konuda akımların temel savlarını ve öne çıkan temsilcilerini karşılaştırır, verilen ifadeleri akımlara yerleştirir ve varlık felsefesi metinlerindeki kavram, problem ve argümanları çözümlersin.
Kazanımlar
- FEL.10.3.1.b) Varlığın ne olduğu problemini açıklar ve bu probleme verilen cevapların (arkhe arayışından günümüze) neden farklılaştığını gösterir.
- FEL.10.3.1.b) İdealizm, materyalizm, düalizm, oluş felsefesi, fenomenoloji ve varoluşçuluğun temel savlarını öne çıkan temsilcileriyle açıklar.
- FEL.10.3.1.c) Bir ifadeyi ya da argümanı dayandığı varlık anlayışına göre doğru akıma yerleştirir ve gerekçesini belirtir.
- FEL.10.3.1.c) İdealizm, materyalizm ve düalizmi tözün sayısı, asıl gerçeklik ve zihin–madde ilişkisi bakımından karşılaştırır; her görüşün başlıca güçlüğünü belirtir.
- FEL.10.3.1.b) Nihilizmin varlığı kabul etmediğini, diğer akımların ise varlığı kabul ettiği için realizmin farklı yansımaları olduğunu açıklar.
- FEL.10.3.1.ç) Varlığın ne olduğunu konu alan kısa bir metinde kavramları, problemi ve gerekçeyi belirler.
Konu anlatımı
Problem: Varlık Nedir?
Arkhe Arayışı: İlk Cevaplar
İdealizm
Materyalizm
Düalizm
Oluş Felsefesi
Fenomenoloji ve Varoluşçuluk
Akımları Birlikte Okumak
Metin İnceleme: Arkhe ve Ruh
Sık Karıştırılanlar
Özet ve Bağlantılar
Anahtar terimler
- Arkhe
- Her şeyin kendisinden oluştuğu ve kendisine döndüğü ilk ilke; ilk filozofların varlık arayışı.
- İdealizm
- Asıl gerçekliğin idea, ruh ya da zihin olduğunu savunan görüş.
- Materyalizm
- Tek gerçek varlığın madde olduğunu, zihnin maddenin ürünü olduğunu savunan görüş.
- Düalizm
- Birbirine indirgenemeyen iki töz (zihin ve madde) olduğunu savunan görüş.
- Monizm
- Varlığın temelinde tek bir ilke ya da töz bulunduğunu savunan görüş.
- Oluş felsefesi
- Varlığın özünü sürekli değişim ve akış sayan felsefe; Herakleitos, Bergson.
- Fenomenoloji
- Şeyleri bilince göründükleri hâliyle, önceden kurulmuş kuramlar olmadan betimleyen yaklaşım (Husserl).
- Varoluşçuluk
- İnsanın önce var olduğunu ve özünü seçimleriyle kurduğunu savunan akım (Sartre).
- Realizm ve nihilizm
- Realizm varlığı kabul eder, nihilizm genel olarak varlığı kabul etmez; diğer akımlar realizmin yansımalarıdır.
Örnek soru
Aşağıdakilerden hangisi "varlığın ne olduğu" problemine verilen bir cevap değildir?
- İdealizm
- Materyalizm
- Düalizm
- Oluş felsefesi
- Nihilizm
Doğru cevap: E
Çözüm
1. İdealizm, materyalizm, düalizm ve oluş felsefesi varlığı kabul eder ve "var olan nedir?" sorusuna cevap verir.
2. Nihilizm ise varlığı kabul etmez; "varlığın var olup olmadığı" problemine verilen olumsuz cevaptır.
Doğru cevap E.