11. Sınıf Coğrafya · 7. Ünite: Bölgeler, Ülkeler ve Küresel Bağlantılar
Türkiye’nin Kültürel Hinterlandı: Balkanlar ve Kafkaslar
Türkiye, tarih boyunca Balkanlar ve Kafkasya ile derin kültürel, siyasi ve ekonomik bağlar kurmuştur. Osmanlı Devleti'nin bu bölgelerde yüzyıllarca süren hâkimiyeti; dil, din, mimari, mutfak ve sosyal yaşam alanlarında kalıcı izler bırakmıştır. Bu derste kültürel hinterland kavramını öğrenecek, Türkiye'nin Balkanlar ve Kafkasya ile tarihsel ve güncel kültürel etkileşimini çözümleyecek ve bölgelerdeki Türk-İslam kültürel miras ögelerini değerlendirebileceksin.
Kazanımlar
- COĞ.11.7.1. Kültürel hinterland kavramını tanımlayarak Türkiye'nin Balkanlar ve Kafkasya'daki kültürel etki alanını harita üzerinde gösterebilme
- COĞ.11.7.1. Türkiye ile Balkan ülkeleri arasındaki tarihsel ve güncel kültürel etkileşimi somut örneklerle açıklayabilme
- COĞ.11.7.1. Türkiye ile Kafkasya bölgesi arasındaki kültürel bağları ortaya koyarak bölgedeki Türk-İslam kültürel miras ögelerini değerlendirebilme
- COĞ.11.7.1. Balkanlar ve Kafkasya'daki kültürel etkileşimin günümüzdeki yansımalarını sorgulayarak çıkarımlarda bulunabilme
Konu anlatımı
Kültürel Hinterland Kavramı ve Türkiye'nin Konumu
Balkanlar'da Türk Kültürel Mirası
Kafkasya'da Türk Kültürel Mirası
Kültürel Etkileşimin Yönleri ve Sonuçları
Karşılaştırma: Balkanlar ve Kafkasya'daki Kültürel Etki
Sık Karıştırılanlar ve Kavram Yanılgıları
Anahtar terimler
- Kültürel hinterland
- Bir ülkenin kendi sınırları dışında dil, din, mimari, mutfak ve gelenekler gibi alanlarda kültürel etki bıraktığı coğrafi alan.
- Osmanlı mimari mirası
- Osmanlı Devleti'nin fethettiği bölgelerde inşa ettiği cami, medrese, han, hamam, köprü, çeşme ve saat kulesi gibi yapılar.
- Vakıf sistemi
- Osmanlı Devleti'nde hayır amacıyla kurulan ve cami, medrese, hastane, çeşme gibi toplumsal hizmetlerin sürdürülmesini sağlayan kurum.
- İskân politikası
- Devletin belirli nüfus gruplarını stratejik amaçlarla belirli bölgelere yerleştirmesi uygulaması.
- Diaspora
- Bir halkın anavatanından göç ederek farklı ülkelerde yaşayan topluluklarının bütünü.
- Çerkes Sürgünü (1864)
- Rus yayılmacılığı sonucunda yüz binlerce Kuzey Kafkasyalının Osmanlı topraklarına göç etmek zorunda kalması olayı.
- Ahıska Türkleri
- Gürcistan'ın Ahıska (Meshetya) bölgesinden 1944'te Stalin tarafından Orta Asya'ya sürgün edilen Türk topluluğu.
- TİKA
- Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı; Türkiye'nin kalkınma yardımlarını ve kültürel miras restorasyonlarını koordine eden kurum.
- Yunus Emre Enstitüsü
- Yurt dışında Türkçe öğretimi ve Türk kültürünün tanıtımını amaçlayan kamu kuruluşu.
- Kültürel diploması
- Bir ülkenin uluslararası ilişkilerinde kültürel değerleri, sanat ve eğitim programlarını araç olarak kullanması.
Örnek soru
Bir ülkenin kendi siyasi sınırları dışında dil, din, mimari ve gelenek-görenek gibi alanlarda kültürel etki bıraktığı coğrafi alana verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
- Ekonomik hinterland
- Siyasi nüfuz alanı
- Tampon bölge
- Jeopolitik derinlik
- Kültürel hinterland
Doğru cevap: E
Çözüm
1. Kültürel hinterland, bir ülkenin sınırları dışında dil, din, mimari, mutfak ve gelenekler gibi alanlarda kültürel etki bıraktığı coğrafi alandır.
2. Ekonomik hinterland (A) ticari etki alanını, siyasi nüfuz alanı (B) diplomatik etkiyi, tampon bölge (C) iki güç arasındaki arabelek alanı, jeopolitik derinlik (D) stratejik güvenlik kavramını ifade eder.
3. Doğru cevap E şıkkıdır.