11. Sınıf Coğrafya · 7. Ünite: Bölgeler, Ülkeler ve Küresel Bağlantılar
Türkiye’nin Kültürel Hinterlandı: Türkistan, KKTC, Orta Doğu ve Afrika
Türkiye, tarihsel ve kültürel kökleri itibarıyla Türkistan'dan Kuzey Afrika'ya, Kıbrıs'tan Orta Doğu'ya uzanan geniş bir coğrafyayla derin bağlara sahiptir. Bu derste Türkiye'nin kültürel hinterlandını oluşturan dört ana bölgeyi (Türkistan, KKTC, Orta Doğu ve Afrika) inceleyecek, bu bölgelerle kurulan etkileşimin tarihsel arka planını ve günümüzdeki kurumsal boyutunu (TÜRKSOY, Yunus Emre Enstitüsü, YTB, TİKA) değerlendireceksin.
Kazanımlar
- COĞ.11.7.1. Türkiye ile Türkistan, KKTC, Orta Doğu ve Afrika arasındaki kültürel etkileşimi tarihsel ve coğrafi bağlamda sorgulayabilme
- COĞ.11.7.1. TÜRKSOY, Yunus Emre Enstitüsü, YTB ve TİKA gibi kurumların kültürel hinterland içindeki rollerini açıklayabilme
- COĞ.11.7.1. Ortak kültürel miras ögelerini (dil, din, mimari, gelenek) bölgelere göre karşılaştırabilme
- COĞ.11.7.1. Kültürel etkileşimin günümüzdeki yansımalarını somut örneklerle değerlendirebilme
Konu anlatımı
Kültürel Hinterland Kavramı ve Türkiye'nin Tarihsel Konumu
Türkistan (Orta Asya) ile Kültürel Etkileşim
KKTC ile İlişkiler
Orta Doğu ile Kültürel Bağlar
Afrika ile Kültürel Etkileşim
Kurumsal Yapı: TÜRKSOY, Yunus Emre Enstitüsü, YTB ve TİKA
Karşılaştırma: Bölgelere Göre Kültürel Etkileşim Alanları
Sık Karıştırılanlar
Anahtar terimler
- Kültürel hinterland
- Bir ülkenin tarihsel, dilsel, dinsel ve geleneksel bağlarla etkileşim içinde olduğu geniş coğrafi alandır.
- Türkistan
- Orta Asya'da tarihsel olarak Türk halklarının yaşadığı bölge; günümüzde Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Doğu Türkistan'ı kapsar.
- KKTC
- 1983'te Kıbrıs adasının kuzeyinde ilan edilen ve yalnızca Türkiye tarafından tanınan devlet; Türkiye'nin garantör devlet olarak doğrudan ilişki kurduğu topluluktur.
- TÜRKSOY
- 1993'te kurulan, Türk halklarının ortak kültürel mirasını koruma ve tanıtma amacıyla faaliyet gösteren uluslararası kuruluştur.
- Yunus Emre Enstitüsü
- 2009'da kurulan, dünya genelinde Türkçe öğretimi ve Türk kültürünün tanıtımını amaçlayan kurumdur.
- YTB
- Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı; diaspora ve akraba topluluklarla bağ kurma görevini üstlenen kurumdur.
- TİKA
- Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı; 150'den fazla ülkede kalkınma yardımları ve insani yardım projeleri yürüten kurumdur.
- Türk Devletleri Teşkilatı
- 2009'da kurulan, Türk devletleri arasında siyasi, ekonomik ve kültürel işbirliğini amaçlayan uluslararası kuruluştur.
- Garantör devlet
- Bir uluslararası antlaşmayla belirli bir ülkenin bağımsızlığını ve anayasal düzenini koruma yükümlülüğü üstlenen devlettir; Türkiye, Kıbrıs için bu statüdedir.
Örnek soru
Aşağıdaki kurumlardan hangisi Türk halklarının ortak kültürel mirasını koruma ve tanıtma amacı taşır ve her yil bir "Türk Dünyasi Kültür Başkenti" seçer?
- TİKA
- Yunus Emre Enstitüsü
- TÜRKSOY
- YTB
- Türk Devletleri Teşkilatı
Doğru cevap: C
Çözüm
TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı), 1993'te kurulmuş olup Türk halklarının ortak kültürel mirasını koruma ve tanıtma amacı guden uluslararası kuruluştur. Her yil bir "Türk Dünyasi Kültür Başkenti" seçmesi bu kurumun en bilinen faaliyetlerindendir. TİKA kalkınma yardımı, Yunus Emre dil öğretimi, YTB diaspora hizmetleri ile ilgilenir. Türk Devletleri Teşkilatı ise siyasi-ekonomik işbirliği kurulusudur.