11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. Ünite: Bir Diyeceğim Var!

E-posta Yazma

Bir öğretmene ricada bulunmak, bir kulüp etkinliği için izin istemek ya da başka bir ülkedeki yaşıtınla tanışmak istediğinde çoğu zaman ilk adım bir e-postadır. E-posta, kısa sürede gönderilir ama alıcının zihninde kalıcı bir izlenim bırakır; bu izlenimi konu satırı, hitap, ton ve yazım özeni belirler. Bu konuda yazma amacını ve alıcıyı belirleyerek bir e-posta planlamayı, düşüncenizi etkili bir girişle ve düşünceyi geliştirme yollarıyla ortaya koymayı, hedef kitleye uygun bir söz varlığı kullanmayı ve yazdığın e-postayı içerik ile dil açısından değerlendirmeyi öğreneceksin.

Kazanımlar

Konu anlatımı

  1. 1. Bağlam: Neden E-posta Yazıyoruz?

  2. 2. Yazma Amacı, Alıcı ve Kullanım Alanı

  3. 3. E-postanın Yapısı: Alanlar ve Bölümler

  4. 4. Planlama: Ön Bilgi, Tahmin, Karşılaştırma ve Taslak

  5. 5. Dikkat Çekici Giriş ve Düşünceyi Geliştirme Yolları

  6. 6. Söz Varlığı, Hedef Kitle ve Üslup

  7. 7. Bağdaşıklık, Yazım ve Noktalama: Netiket Kuralları

  8. 8. Çözümlü Örnek: Taslaktan Etkili E-postaya

  9. 9. Değerlendirme, Geri Bildirim ve Paylaşım

  10. 10. Sık Karıştırılanlar ve Kavram Yanılgıları

Anahtar terimler

E-posta (elektronik posta)
İnternet üzerinden bir adresten diğerine gönderilen, metin ve dosya taşıyabilen yazılı ileti.
Kime (To)
İletinin doğrudan muhatabı; cevap vermesi ya da işlem yapması beklenen kişinin adresi.
Bilgi (CC)
Konudan haberdar olması gereken ama yanıt vermesi beklenmeyen kişilerin adresleri; tüm alıcılar birbirini görür.
Gizli bilgi (BCC)
Adresleri diğer alıcılardan gizlenen kopya alanı; çok sayıda kişiye duyuru yaparken adresleri korumak için kullanılır.
Konu satırı
E-postanın içeriğini kısa ve açık biçimde özetleyen başlık; boş bırakılmaz.
Hitap
Alıcıya uygun seslenme ifadesi (Sayın Yetkili, Değerli Hocam, Merhaba Aigerim) ve ardından virgül.
Ek (attachment)
Mesaja iliştirilen dosya; metinde sözü edilen ekin gönderilmeden önce kontrol edilmesi gerekir.
Netiket
İnternet ortamında iletişim kurarken uyulan nezaket ve görgü kuralları (büyük harf, ünlem yığını, konu satırı, doğru alıcı alanı vb.).
Düşünceyi geliştirme yolları
Ana düşünceyi desteklemek için kullanılan yöntemler: tanımlama, karşılaştırma, örnekleme, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma.
Bağdaşıklık ögeleri
Cümleleri ve düşünceleri birbirine bağlayan sözcük ve ifadeler (ayrıca, bu nedenle, ancak, örneğin).

Örnek soru

Elif, edebiyat öğretmenine proje ödevinin teslim süresini uzatma ricasıyla bir e-posta yazacaktır. E-postayı yazmaya başlamadan önce vermesi gereken ilk karar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mesajda hangi emojilerin ve simgelerin kullanılacağı
  2. E-postanın tam olarak kaç paragraftan oluşacağı
  3. Yazma amacını ve alıcıyı belirleyip üslubu buna göre seçmek
  4. İmza bölümünün hangi yazı tipiyle yazılacağı
  5. Gönderme saatinin sabaha mı akşama mı bırakılacağı

Doğru cevap: C

Çözüm

1. Yazma sürecinin ilk adımı yazma amacına (burada istekte bulunma) ve hedef kitleye (burada öğretmen) karar vermektir.
2. Amaç ve alıcı belli olunca kullanım alanı (eğitim), ton, hitap, söz varlığı ve metnin uzunluğu bu kararlara göre şekillenir.
3. Emoji, paragraf sayısı, yazı tipi ve gönderme saati ikincil ayrıntılardır; amaç ve alıcı belirlenmeden anlamlı karar verilemez.
4. En güçlü çeldirici B'dir; paragraf sayısı planın bir parçasıdır ama ilk karar değil, amaç ve alıcıya göre alınan sonraki bir karardır.
Doğru cevap C'dir.

11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: tüm konular