11. Sınıf Tarih · 2. Ünite: Dönüşüm Sürecinde Osmanlı (1789-1908)
93 Harbi, Göçler, Düyûn-ı Umûmiyye ve II. Abdülhamid Dönemi
1870'lerin ortasından 1908'e uzanan dönemde Osmanlı Devleti mali iflası, Balkan isyanlarını, Rusya ile 93 Harbi'ni, büyük bir göç dalgasını ve Düyûn-ı Umûmiyye idaresinin kurulmasını art arda yaşadı. Bu konuda söz konusu gelişmelerin yönetim ve toplum yapısını nasıl dönüştürdüğünü, II. Abdülhamid Dönemi'nin siyasi ve mali tercihleri ile Siyonist faaliyetlere yönelik tutumuyla birlikte kaynakları karşılaştırarak, kanıta dayalı çıkarımlarla yorumlarsın.
Kazanımlar
- TAR.11.2.2.a 93 Harbi, göçler, Düyûn-ı Umûmiyye ve II. Abdülhamid'in Siyonizm karşısındaki tutumunun yönetim ve toplum yapısına etkileri hakkında merak ettiği konuları belirler.
- TAR.11.2.2.b Bu konular hakkında neden, sonuç ve karşılaştırma sorularını sorar.
- TAR.11.2.2.c Antlaşma metinleri, haritalar, veri tabloları ve farklı görüşlere ait kaynaklardan bilgi toplar.
- TAR.11.2.2.ç Topladığı bilgilerin doğruluğunu kaynağın yazarını, amacını ve dönemini inceleyerek değerlendirir.
- TAR.11.2.2.d Bilgilerden hareketle Osmanlı'nın siyasi, askerî, mali ve demografik yapısındaki değişimler hakkında kanıta dayalı çıkarım yapar.
Konu anlatımı
Bağlam: 1875-1878 sarsıntısı
93 Harbi (1877-1878)
Göçler: Kırım'dan Kafkaslar'a, Rumeli'den Anadolu'ya
Düyûn-ı Umûmiyye (Genel Borçlar İdaresi)
II. Abdülhamid Dönemi (1876-1909): Siyasi ve idari yapı
Siyonist faaliyetlere karşı tutum
Neden-sonuç zinciri ve etkiler
Sorgulama örneği: Kaynaktan çıkarıma
Sık karıştırılanlar ve kavram yanılgıları
Simülasyona köprü ve özet
Anahtar terimler
- 93 Harbi
- Rumî 1293 (1877-78) yılındaki Osmanlı-Rus Savaşı.
- Plevne
- Osman Paşa'nın 1877'de Rus ordusuna karşı uzun süre savunduğu Bulgaristan'daki şehir.
- Ayastefanos Antlaşması
- 3 Mart 1878'de Osmanlı ile Rusya arasında imzalanan, Büyük Bulgaristan'ı kuran antlaşma.
- Berlin Antlaşması
- 13 Temmuz 1878'de büyük devletlerin Ayastefanos'u değiştirerek Rusya'nın kazancını sınırladığı antlaşma.
- Muhacir
- Savaş ve baskı nedeniyle Osmanlı topraklarına göç eden kişi.
- İskân
- Göçmenlerin devlet eliyle yerleştirilmesi ve geçimlerinin sağlanması.
- Düyûn-ı Umûmiyye
- 1881'de kurulan, alacaklı devletlerin temsilcileriyle Osmanlı gelirlerinin bir kısmını borç ödemesi için toplayan mali idare.
- Muharrem Kararnamesi
- 20 Aralık 1881'de Osmanlı borçlarını yeniden düzenleyen ve Düyûn-ı Umûmiyye'yi kuran düzenleme.
- İstibdat
- Baskıcı, tek elden yönetim; II. Abdülhamid Dönemi'ni eleştiren yorumlarda kullanılan terim.
- Panislamizm (İslamcılık)
- Müslümanların halife çevresinde dayanışmasını amaçlayan siyasi görüş.
- Siyonizm
- Yahudilerin Filistin'de yurt edinmesini amaçlayan siyasi hareket.
Örnek soru
Osmanlı-Rus Savaşı (1877-1878) tarih literatüründe "93 Harbi" olarak adlandırılır.
Bu adlandırmadaki "93" aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
- Rumî takvimdeki 1293 yılını
- Savaşın 93 gün sürdüğünü
- Miladi 1893 yılını
- Osmanlı'nın o dönemde yaptığı 93. savaşı
- II. Abdülhamid'in saltanatının 93. ayını
Doğru cevap: A
Çözüm
1. Osmanlı Devleti'nde mali işlerde Rumî takvim kullanılıyordu. Rumî 1293 yılı, Miladi 1877-78'e denk gelir.
2. Savaş bu yıla atfen 93 Harbi diye anıldı.
3. Savaş birkaç ay sürmüş, ama bunun süreyle ya da savaş sayısıyla ilgisi yoktur; 1893'te de böyle bir savaş yaşanmamıştır.
4. Sonuç: A.