12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 3. Ünite: Hayatın Dengesi
Anket Hazırlama ve Sonuç Raporu
Bir gezi yazısını okuduktan sonra aklında "Başkaları bu konuda ne düşünüyor?" sorusu belirir. Anket, bu sorunun yanıtını düzenli ve karşılaştırılabilir biçimde toplamanın yoludur. Bu konuda sürdürülebilir yaşam, çevre ve kültürel miras gibi bir konuyu seçip hedef kitlene uygun bir anket hazırlayacak, uygulayacak ve sonuçları farklı görüşleri bir araya getiren yazılı bir raporla paylaşacaksın. Programda bu çalışma bir yazma performans görevidir; istatistiksel analize girilmez, sayma ve yüzde hesabı yeterlidir.
Kazanımlar
- TDE.12.3.4.1. Anketin amacını, hedef kitlesini ve uygulama süresini belirleyerek sürdürülebilir hayata yönelik bir yazma sürecini planlar.
- TDE.12.3.4.2. Gezi yazısının içeriğinden hareketle kapalı ve açık uçlu sorular üretir; soruların hedef kitleye uygunluğunu ve plan taslağını geri bildirimlerle geliştirir.
- TDE.12.3.4.3. Anket sorularında açık, tek anlamlı, tarafsız ve saygılı bir dil kullanır; siyaset, din ve etnisite gibi toplumsal hassasiyet doğuran ögelerden kaçınır.
- TDE.12.3.4.3. Sonuç raporunda bulguları sayı ve yüzdeyle doğru verir; bağdaşıklık ögelerini, yazım ve noktalama kurallarını uygular.
- TDE.12.3.4.4. Farklı görüşleri ve kendi görüşünü bir araya getirerek ölçülü bir değerlendirme yazar; yazısını içerik, dil ve paydaş geri bildirimleri yönünden değerlendirir ve yeni hedefler belirler.
Konu anlatımı
1. Neden Anket? Gezi Yazısından Ankete
2. Planlama: Amaç, Hedef Kitle ve Süre
3. Soru Türleri: Kapalı Uçlu, Açık Uçlu, Ölçekli
4. İyi Soru Nasıl Yazılır? Altı Kural ve Altı Hata
5. Uygulama ve Sonuçları Düzenleme
6. Sonuç Raporunun Yapısı
7. Farklı Görüşleri Bir Araya Getirmek
8. Dil, Bağdaşıklık, Yazım ve Noktalama
9. Çözümlü Örnekler
10. Sık Yapılan Hatalar ve Kavram Yanılgıları
11. Yazma Sürecini Değerlendirme ve Paylaşma
Anahtar terimler
- Anket
- Belirli bir konuda hedef kitlenin görüş, tutum ve davranışlarını öğrenmek için hazırlanmış, aynı soruların birçok kişiye sorulduğu yazılı veri toplama aracı.
- Hedef kitle
- Anketin uygulanacağı ve sonuçların kimin hakkında olacağını belirleyen grup; dil, örnek ve soru uzunluğu bu gruba göre seçilir.
- Kapalı uçlu soru
- Cevap seçenekleri önceden verilen, katılımcının birini işaretlediği soru türü.
- Açık uçlu soru
- Katılımcının cevabını kendi cümleleriyle yazdığı soru türü.
- Ölçekli soru
- Bir ifadeye katılma ya da sıklık derecesini (Kesinlikle katılıyorum ... Kesinlikle katılmıyorum) ölçen kapalı uçlu soru biçimi.
- Yönlendirici soru
- Cevabı soru içinde ima eden, katılımcıyı belli bir seçeneğe iten, tarafsız olmayan soru.
- Örneklem
- Anketi gerçekten yanıtlayan grup; sonuçlar ancak bu grup için kesin olarak geçerlidir.
- Bulgu
- Anket sonucunda sayılıp tabloya dökülen, sayı ve yüzdeyle ifade edilen sonuç.
- Sonuç raporu
- Anketin amacını, uygulanışını, bulgularını, değerlendirmesini ve önerisini içeren, resmî ve nesnel bir üslupla yazılmış metin.
- Bağdaşıklık
- Cümleleri ve paragrafları bağlaç, geçiş ifadesi ve adıllarla birbirine bağlayarak metnin akıcılığını sağlayan dil özelliği.
Örnek soru
Bir gezi yazısını okuyan Mert, sürdürülebilir turizm hakkında arkadaşlarının ne düşündüğünü öğrenmek için anket hazırlıyor. Aşağıdakilerden hangisi, anketin temel amacını en doğru biçimde ifade eder?
- Kendi görüşünü arkadaşlarına kabul ettirmek
- Arkadaşlarının yazım hatalarını belirlemek
- Belirli bir konuda hedef kitlenin görüş ve davranışlarını sistemli biçimde toplamak
- Arkadaşlarının bilgi düzeyini notla ölçmek
- Konuyla ilgili en doğru bilgiyi tek bir kişiden almak
Doğru cevap: C
Çözüm
1. Anket, aynı soruların birçok kişiye aynı biçimde sorulduğu ve cevapların karşılaştırılabildiği bir veri toplama aracıdır.
2. Amaç, belirli bir konuda hedef kitlenin görüş, tutum ve davranışını öğrenmektir; bu yüzden doğru cevap C'dir.
3. A seçeneği ikna etmeyi tanımlar; anket ise bilgi toplar, görüş kabul ettirmez.
4. En güçlü çeldirici D'dir: bilgi düzeyini ölçmek sınavın işidir. Anketlerde "doğru cevap" yoktur, görüş vardır.