12. Sınıf Tarih · 1. Ünite: Modern Türk Devletinin Doğuşu
Misâk-ı Millî, Büyük Millet Meclisinin Açılışı ve Sevr
1920 yılı Millî Mücadele'nin siyasi çerçevesinin çizildiği yıldır: Son Osmanlı Mebusan Meclisi Misâk-ı Millî'yi ilan etti, İstanbul işgal edilince Meclis dağıldı, Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı ve İtilaf Devletleri Osmanlı'ya Sevr'i imzalattı. Bu konuda söz konusu gelişmeleri neden-sonuç ilişkisiyle kuracak, Misâk-ı Millî ile Sevr sınırlarını harita üzerinde karşılaştıracak ve Millî Mücadele'nin nasıl finanse edildiğini öğreneceksin.
Kazanımlar
- İTA.12.1.2. Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplanması, Misâk-ı Millî'nin kabulü ve İstanbul'un işgalini kaynaklara dayanarak sırasıyla ve neden-sonuç ilişkisiyle açıklar.
- İTA.12.1.2. Misâk-ı Millî'nin altı maddesinin ana fikrini (bütünlük, halkoylaması, Boğazlar, azınlıklar, tam bağımsızlık) yorumlar.
- İTA.12.1.2. TBMM'nin açılış koşullarını, Ankara'nın seçilme gerekçelerini ve TBMM'nin özelliklerini belirler.
- İTA.12.1.2. Sevr Barış Antlaşması'nın hükümlerini ve Misâk-ı Millî ile Sevr sınırlarını harita üzerinde karşılaştırarak farkları belirler.
- İTA.12.1.2. Millî Mücadele'nin finansman kaynaklarını sıralar ve dönemin koşulları çerçevesinde yorumlar.
Konu anlatımı
Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misâk-ı Millî
İstanbul'un İşgali ve Meclis-i Mebusan'ın Dağılması
Büyük Millet Meclisinin Açılışı (23 Nisan 1920)
Sevr Barış Antlaşması (10 Ağustos 1920)
Misâk-ı Millî ve Sevr Sınırlarının Karşılaştırması
Millî Mücadele'nin Finansmanı
Kaynak İncelemesi ve Sık Karıştırılanlar
Anahtar terimler
- Misâk-ı Millî
- Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin Ocak 1920'de kabul ettiği, Millî Mücadele'nin siyasi hedeflerini belirleyen altı maddelik belge.
- Felâh-ı Vatan Grubu
- Son Mebusan Meclisi'nde Millî Mücadele'yi destekleyen mebusların kurduğu grup.
- Malta sürgünü
- İstanbul'un işgalinden sonra millî hareketin önde gelenlerinin tutuklanıp Malta'ya sürülmesi.
- Meclis Hükûmeti
- Yasama ve yürütme yetkisinin Meclis'te toplandığı yönetim biçimi; TBMM'nin ilk dönemi.
- Millî egemenlik
- Egemenliğin padişahta değil, milletin kendisinde olması.
- Sevr Barış Antlaşması
- 10 Ağustos 1920'de Osmanlı'ya dayatılan, Türk yurdunu parçalayan ve hiç uygulanmayan antlaşma.
- Etki bölgesi
- Bir devletin siyasi ve ekonomik denetimini kuracağı bölge; Sevr'de Fransa ve İtalya için öngörülmüştü.
- Hâkimiyet-i Millîye
- Millî egemenlik; aynı zamanda TBMM'nin yayın organı olan Ankara gazetesinin adı.
Örnek soru
Misâk-ı Millî ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- TBMM'de kabul edilmiştir.
- Sevr Antlaşması'ndan sonra ilan edilmiştir.
- Lozan Konferansı'nda imzalanmıştır.
- Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiş, Millî Mücadele'nin siyasi hedeflerini belirleyen belgedir.
- Mondros Ateşkesi'nden önce hazırlanmıştır.
Doğru cevap: D
Çözüm
1. Misâk-ı Millî 28 Ocak 1920'de İstanbul'daki Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edildi; TBMM ise 23 Nisan 1920'de açıldı (A yanlış).
2. Sevr 10 Ağustos 1920'de imzalandı; Misâk-ı Millî ondan önce kabul edilmiştir (B yanlış).
3. Lozan 1922-1923'te toplandı ve Misâk-ı Millî orada imzalanmadı; Mondros ise 1918'dedir, Misâk-ı Millî ondan sonra gelir (C, E yanlış).
4. Doğru ifade D'dir: Erzurum ve Sivas kararlarına dayanan altı maddelik belge, Millî Mücadele'nin siyasi hedeflerini çizmiştir.
Doğru cevap D. En güçlü çeldirici A'dır; iki meclisi (İstanbul'daki ve Ankara'daki) karıştırmamak gerekir.