Modern Fizik · 1. Ünite
1. Ünite Deneme Sınavı: Görelilik (Özel Görelilik)
20 çoktan seçmeli soru · 5 konu · cevaplar ve çözümler sınavı bitirince
Sınavdaki konular
- Görelilik Kuramının Postülaları (4 soru)
- Zaman Genişlemesi (4 soru)
- Uzunluk Büzülmesi (4 soru)
- Lorentz Dönüşümleri (4 soru)
- Relativistik Doppler Etkisi (4 soru)
Deneme sınavı nasıl işler?
- Ünitenin her konusundan soru gelir; sorular konulara eşit dağılır.
- Cevaplar ve çözümler sınav sırasında görünmez; "Sınavı bitir" deyince hepsi birlikte açılır.
- Doğru sayına göre geri bildirim alırsın; yanlış yaptığın konulara tek tıkla dönersin.
- En iyi sonucunu geçen her doğru için 3 XP, %90'a ulaşınca 25 XP bonus ve deneme rozetleri kazanırsın.
- Sınavı sıfırlayıp yeni sorularla yeniden çözebilirsin; sıfırlamazsan sonuçların işaretli kalır.
Örnek sorular
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Einstein'ın özel görelilik kuramının ikinci postülasıdır?
- Işığın hızı yalnızca durgun eter çerçevesinde $c$'dir; diğer çerçevelerde $c \pm v$ ölçülür.
- Fizik yasaları yalnızca mutlak durgun bir çerçevede en yalın biçimlerini alır.
- Zaman aralıkları ve uzunluklar bütün eylemsiz gözlemciler için aynı değerdedir.
- Işığın boşluktaki hızı, kaynağın ya da gözlemcinin hareketinden bağımsız olarak her eylemsiz çerçevede aynı $c$ değerindedir.
- Hızlar Galileo dönüşümüyle toplanır; yalnızca ışık hızı bunun dışında bırakılmıştır.
Doğru cevap: D
Çözüm
Einstein'ın iki postülası:
1. Görelilik ilkesi: Fizik yasaları tüm eylemsiz çerçevelerde aynı biçimdedir.
2. Işık hızının değişmezliği: Işığın boşluktaki hızı, kaynağın ve gözlemcinin hareketinden bağımsız olarak her eylemsiz çerçevede $c$'dir.
Sorudaki doğru ifade ikinci postüladır. Mutlak eter çerçevesi, Galileo toplamı ve mutlak zaman klasik fiziğin varsayımlarıdır; özel görelilik bunların tümünü reddeder.
Soru 2
Özuzunluğu $100\,\text{m}$ olan bir uzay aracı Dünya'ya göre $0{,}6c$ ile gidiyor. Dünya'daki gözlemci aracın boyunu ne ölçer?
- $60\,\text{m}$
- $80\,\text{m}$
- $64\,\text{m}$
- $100\,\text{m}$
- $125\,\text{m}$
Doğru cevap: B
Çözüm
1. $\gamma = 1/\sqrt{1-0{,}36} = 1{,}25$.
2. $L = L_0/\gamma = 100/1{,}25 =$ $80\,\text{m}$.
$125\,\text{m}$ ($\gamma L_0$) uzamadır, görelilik uzunluğu uzatmaz; $60\,\text{m}$ ($\beta L_0$) ve $64\,\text{m}$ ($(1-\beta^2)L_0$) $\gamma$ yerine yanlış çarpan kullanma hatalarıdır.
Sınavın tamamı Modern Fizik dersini derslerine ekleyince açılır.