10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 2. Ünite

2. Ünite Deneme Sınavı: Kelimelerin Ritmi

20 çoktan seçmeli soru · 8 konu · cevaplar ve çözümler sınavı bitirince

Sınavdaki konular

1. Gazel ve Divan Şiirinde Ritim (3 soru)
2. Kaside: Gazelle Karşılaştırma (3 soru)
3. Saf Şiir ve Kelimelerin Musikisi (3 soru)
4. Söyleşi: Dilin Akıcı Söyleyişi (3 soru)
5. Zamirler (2 soru)
6. Edat, Bağlaç ve Ünlem (2 soru)
7. Podcast: Edebî Bir Şahsiyeti Tanıtmak (2 soru)
8. Bilgilendirici Metinden Edebî Metne (2 soru)

Deneme sınavı nasıl işler?

• Ünitenin her konusundan soru gelir; sorular konulara eşit dağılır.
• Cevaplar ve çözümler sınav sırasında görünmez; "Sınavı bitir" deyince hepsi birlikte açılır.
• Doğru sayına göre geri bildirim alırsın; yanlış yaptığın konulara tek tıkla dönersin.
• En iyi sonucunu geçen her doğru için 3 XP, %90'a ulaşınca 25 XP bonus ve deneme rozetleri kazanırsın.
• Sınavı sıfırlayıp yeni sorularla yeniden çözebilirsin; sıfırlamazsan sonuçların işaretli kalır.

Örnek sorular

Soru 1

Beş beyitlik bir gazelin kafiye düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

1. aa / ba / ca / da / ea
2. aa / bb / cc / dd / ee
3. ab / ab / ab / ab / ab
4. aa / aa / aa / aa / aa
5. aaba / ccdc / eefe

Doğru cevap: A

Çözüm

1. Gazelde ilk beyit (matla) kendi içinde kafiyelidir: aa.
2. Sonraki beyitlerin birinci dizesi serbesttir, yalnızca ikinci dizesi matlanın kafiyesine döner: ba, ca, da, ea.
3. Böylece şema aa / ba / ca / da / ea olur ve her beyitte aynı sese dönüş, gazelin ritim omurgasını kurar.
aa / bb / cc düzeni mesnevi için geçerlidir; çünkü mesnevide her beyit kendi içinde kafiyelenir ve kafiye her beyitte yenilenir.

Soru 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış "o" sözcüğü işaret zamiri görevindedir?

1. Raftaki divanı aldım; o çok eski bir başkıydı.
2. Şair geldi; o gazelini okudu.
3. Öğretmenimiz geldi; o bizi tanıyor.
4. Annem aradı; o akşam gelecekmiş.
5. Kardeşim yarın gelecek; o hâlâ çalışıyor.

Doğru cevap: A

Çözüm

1. "O" sözcüğü insanın yerini tutuyorsa kişi zamiri, insan dışı bir varlığın yerini tutuyorsa işaret zamiridir.
2. B, C, D ve E şıklarında "o" sırasıyla şair, öğretmen, anne ve kardeşin yerini tutar; hepsi insan olduğu için kişi zamiridir.
3. A şıkkında "o", "divan" adlı cansız bir nesneyi gösterir.
Sonuç: Doğru cevap A şıkkıdır. En güçlü çeldirici B'dir: "o" burada da özne konumundadır ama bir insanı karşılar.

Sınavın tamamı Türk Dili ve Edebiyatı dersini derslerine ekleyince açılır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: tüm konular ve deneme sınavları