10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. Ünite

1. Ünite Deneme Sınavı: Sözün Ezgisi

20 çoktan seçmeli soru · 7 konu · cevaplar ve çözümler sınavı bitirince

Sınavdaki konular

  1. Koşuk ve İslamiyet Öncesi Sözlü Gelenek (3 soru)
  2. Türkü ve Ninni (3 soru)
  3. Masal: Sözlü Anlatı Geleneği (3 soru)
  4. İsimler ve Sıfatlar (3 soru)
  5. İsim ve Sıfat Tamlamaları (3 soru)
  6. Şiir Dinletisi Hazırlama (3 soru)
  7. Masaldan Film Şeridine (2 soru)

Deneme sınavı nasıl işler?

Örnek sorular

Soru 1

Bir ozan bir destanı anlatırken bazı bölümleri unutup yerine kendi yaşadığı yöredeki söyleyişi eklemiş; başka bir ozan da aynı destanı farklı ayrıntılarla anlatmıştır.
Aynı eserin bu farklı biçimlerinin her birine ne ad verilir?

  1. Varyant (çeşitleme)
  2. Anonim eser
  3. Aliterasyon
  4. Gelenek
  5. Redif

Doğru cevap: A

Çözüm


1. Sözlü kültürde eser yazıya geçmediği için her anlatıcının belleğine ve yöresine göre biraz değişir.
2. Aynı ürünün anlatıcıdan anlatıcıya değişen bu biçimlerine varyant (çeşitleme) denir.
3. Anonim, ürünün ilk söyleyeninin bilinmemesidir; gelenek ise kuşaktan kuşağa aktarılan söz ve değerler bütünüdür. Aliterasyon ve redif ahenk ögeleridir.
Anonimlik ile varyant sıkça karıştırılır: Anonimlik "kim söyledi?" sorusuyla, varyant "kaç farklı biçimi var?" sorusuyla ilgilidir. Soru farklı biçimleri sorduğu için cevap varyanttır.

Soru 2

"Sürüden ayrılanı kurt kapar." atasözündeki "sürü" sözcüğü, çokluk eki almadığı hâlde birden çok hayvanı bir arada bildirdiği için hangi isim türüne örnektir?

  1. Topluluk ismi
  2. Çoğul isim
  3. Özel isim
  4. Soyut isim
  5. Tekil ve tek varlık bildiren isim

Doğru cevap: A

Çözüm


1. Topluluk ismi, biçimce tekil (çokluk eki almamış), anlamca çoğul olan isimdir: sürü, ordu, halk.
2. "Sürü" çokluk eki almadığı için çoğul isim sayılmaz; çünkü çoğul isim "-lar/-ler" ekini almış isimdir.
3. Ayrıca özel isim (tek varlığa verilen ad) ya da soyut isim (duyuyla algılanmayan) de değildir; sürü görülür ve sayılır.
Sözün anlamı da "sürü" (topluluk) ile "kurt" arasındaki karşıtlığa dayanır. Doğru cevap A'dır.

Sınavın tamamı Türk Dili ve Edebiyatı dersini derslerine ekleyince açılır.

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: tüm konular ve deneme sınavları