9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 4. Ünite

4. Ünite Deneme Sınavı: Dilin Zenginliği

20 çoktan seçmeli soru · 7 konu · cevaplar ve çözümler sınavı bitirince

Sınavdaki konular

1. Üslup ve Anlatım Özellikleri (3 soru)
2. Roman: Anlatım Teknikleri ve Üslup (3 soru)
3. Tiyatro ile Romanın Karşılaştırılması (3 soru)
4. Eleştiri (Tenkit) (3 soru)
5. Otobiyografi: Bir Hayatı Dinlemek (3 soru)
6. Sosyal Medya Dili ve Edebî Dil (3 soru)
7. Öz Yaşam Öyküsü Yazma (2 soru)

Deneme sınavı nasıl işler?

• Ünitenin her konusundan soru gelir; sorular konulara eşit dağılır.
• Cevaplar ve çözümler sınav sırasında görünmez; "Sınavı bitir" deyince hepsi birlikte açılır.
• Doğru sayına göre geri bildirim alırsın; yanlış yaptığın konulara tek tıkla dönersin.
• En iyi sonucunu geçen her doğru için 3 XP, %90'a ulaşınca 25 XP bonus ve deneme rozetleri kazanırsın.
• Sınavı sıfırlayıp yeni sorularla yeniden çözebilirsin; sıfırlamazsan sonuçların işaretli kalır.

Örnek sorular

Soru 1

"Gökyüzü akşamdan beri kurşuni bir perdeyle örtülüydü. Rüzgâr, sokak lambalarına fısıldayıp geçiyordu. Şehir, uykusunda yorganını çekmiş bir çocuk gibi sessizdi."
Bu parçanın üslubuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

1. Benzetme ve kişileştirme yoğun olduğundan yalınlık yerine imge zenginliği ön plandadır.
2. Gereksiz sözcükler çok olduğundan duruluk bozulmuştur.
3. Nesnel ve bilgi vermeye dönük bir anlatım benimsenmiştir.
4. Cümleler çok uzun olduğundan akıcılık bozulmuştur.
5. Anlatıcı olaya katılan, birinci kişi ağzından konuşan bir kahramandır.

Doğru cevap: A

Çözüm

1. "Kurşuni bir perde" benzetmedir, "rüzgârın fısıldaması" ve "şehrin yorganını çekmesi" kişileştirmedir. Yani parçada üç ayrı söz sanatı vardır.
2. Süs ve imge yoğun olduğu için yalınlık düşüktür; bu, betimleyici edebî metinde bir kusur değil, bilinçli bir tercihtir.
3. B yanlıştır: gereksiz sözcük yoktur. C yanlıştır: ton öznel ve duygusaldır. D yanlıştır: cümleler kısa-orta uzunluktadır. E yanlıştır: "ben" yoktur, anlatıcı üçüncü kişidir.
Cevap: A. Yalınlığın düşük olması her zaman kusur değildir; üslup, metnin amacına göre değerlendirilir.

Soru 2

Eseri değerlendirirken kişisel zevkini ve izlenimini temel alan, beğenisini canlı bir dille dile getiren eleştiri anlayışına ne ad verilir? (Nurullah Ataç bu anlayışın tanınmış temsilcilerindendir.)

1. Öznel (izlenimci) eleştiri
2. Nesnel (bilimsel) eleştiri
3. Toplumcu (sosyolojik) eleştiri
4. Tarihsel kronoloji çalışması
5. Dilbilgisel çözümleme

Doğru cevap: A

Çözüm

1. Öznel eleştirmen, esere verdiği kişisel tepkiyi ve zevkini ölçüt olarak kullanır; "Beni etkiledi, çünkü..." biçimindeki değerlendirmeler bu türdendir.
2. Nesnel eleştiri doğrulanabilir özelliklere, toplumcu eleştiri ise eserin toplumsal bağlamına dayanır.
3. Soruda "kişisel zevk" ve "izlenim" ifadeleri doğrudan öznel yaklaşımı gösterir.
Doğru cevap A'dır. Öznel eleştiri gerekçesiz demek değildir; iyi öznel eleştirmen de beğenisini örneklerle destekler. B şıkkı bu yüzden zıt anlayıştır, bu sorunun cevabı olamaz.

Sınavın tamamı Türk Dili ve Edebiyatı dersini derslerine ekleyince açılır.

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: tüm konular ve deneme sınavları